De klimaattop vloog voorbij, dus het wordt een nog een lange laatste avond

Deze klimaattop vloog voorbij. Vandaag is de laatste dag van deze vreemde top. Ik bezocht er inmiddels meer dan tien, maar nog nooit maakte ik mee dat op de laatste dag het zo rustig was.

De koffiebarretjes hebben nauwelijks klandizie. Wie een tafel zoekt om even te overleggen (of een blogje te tikken) hoeft nauwelijks te zoeken. Nu is natuurlijk al vaak gememoreerd dat het een ‘tussentop’ is, maar toch ben ik verbaasd over hoe gemoedelijk het eraan toe gaat.

Lange avond

Het lijkt erop dat vandaag wederom een lange avond gaat worden om tot een COP-besluit te komen. En dan is het een jaar lang werken aan een hoog ambitieniveau voor de COP24 in Polen. Want daar zal het moeten gebeuren: dan zal het ambitieniveau en de actiebereidheid van alle landen duidelijk moeten worden. En ook de actiebereidheid van de ngo’s. Want een top in de kolenregio van Polen zal de nodige aandacht trekken.

Terwijl we in Bonn naar een nieuw motorblok zoeken om de snelheid en de ambitie te verhogen, anticipeert de wereld wel aan de nieuwe werkelijkheid. Zo zien we daar Noorwegen dat zich helemaal wil terugtrekken uit fossiele brandstoffen.

Stilstaan is geen optie

Ondertussen is op initiatief van Canada en Groot-Brittanië een coalitie gestart die zich bezighoudt met het uitfaseren van steenkolen. Grote drukte in het Europees Paviljoen toen de participerende landen een persconferentie hielden. Ook de Nederlandse klimaatminister Eric Wiebes was van de partij. Tijdens de persconferentie liepen steeds meer landen binnen die zich wilden aansluiten, maar ook individuele Amerikaanse staten. Je merkt dat er op allerlei plekken behoefte is om te laten zien dat stil staan geen optie is. 

De onderhandelingen gaan ondertussen door, en de Europese delegatie ontmoet vele ministers en vertegenwoordigers van ngo’s om de onderhandelingen te bespreken. Vanochtend spraken we bijvoorbeeld met minister Xie Zhenhua. De Chinese hoofdonderhandelaar loopt al jaren rond op de klimaattoppen en heeft de afgelopen jaren hard getrokken aan de relatie met de Verenigde Staten om te komen tot het Parijsakkoord.

Dit is Xie’s laatste klimaattop, want hij gaat met pensioen. Zijn verhaal ging met name over de prestaties die China levert: de enorme hoeveelheid elektrische auto’s die ze al produceert (nu al een miljoen per jaar) bijvoorbeeld, waar Europa zich economisch gezien zeker zorgen over zou moeten maken

Iedereen kijkt ondertussen naar Europa: gaat wij met China het leiderschap overnemen nu het verbond tussen China en de Verenigde Staten dankzij Trump om zeep geholpen is? Vooralsnog niet: Europa wordt vooral door de armere landen (nog) niet vertrouwd. Zo heeft Europa nog steeds het Doha-amendment niet geratificeerd (de verlenging van het Kyotoprotocol) en dat is hen een doorn in het oog.

Het komend jaar zal Europa alles op alles moeten gaan zetten om (met China) de wereld te tonen dat het Parijs serieus neemt. Er zal geld moeten komen (zo had Obama twee miljard dollar klimaatfinanciering beloofd, maar daar heeft Trump een streep doorheen gezet) en vooral ambitie en daden. In die zin kunnen we dan ook alleen maar positief zijn over de inzet van de Franse president Emanuel Macron met zijn initiatief om een speciale top te houden over klimaatfinanciering komende maand. Of over Wiebes die Europa wil bewegen naar een ambitieuzer doel om de uitstoot te verminderen. De afspraken om klimaatverandering aan te pakken en de plannen om tot uitwerking te komen krijgen steeds meer vorm. Wat nu nodig is is een motorblok die de boel ook vooruit gaat brengen. Want alleen dan kunnen we in 2018 in Polen komen tot concrete afspraken om onder de twee graden opwarming te blijven.

Een akkoord waarmee me verder kunnen

Het heeft er in elk geval alle schijn van dat er vanavond een akkoord ligt waar we verder mee kunnen. De voorzitter van de klimaattop, Fiji, poogt met hun talanoa-dialoog te komen tot een model waar we 2018 gebruiken vóórdat gaat worden om het ambitieniveau op te krikken voordat we in Katowice (het hart van de Poolse kolenindustrie) weer onder VN-vlag bijeenkomen. 

Dan zullen met een nieuw IPCCC-klimaatrapport in de hand zien of de beloftes en afspraken van de landen genoeg zijn en of een review van de afspraken nodig is. Weliswaar weten we al min of meer het antwoord (nee, we doen niet genoeg, ja we moeten de afspraken aanscherpen), maar van belang is dat dit ook politiek door alle landen van de VN officieel wordt vastgelegd. 

Echter, zover is het nog niet. Gedurende dag blijkt - zoals altijd -  dat er toch een aantal landen nog wat drama willen en op het laatste moment dwars gaan liggen. Met name China blijkt de nodige bezwaren te hebben waardoor het risico bestaat dat de hele roadmap voor 2018 komt te vervallen, inclusief de voorstellen van Fiji om via tussentijdse bijeenkomsten het ambitieniveau te verhogen. 

Hoe hard dit gespeeld gaat worden is uiteraard afwachten, maar doorgaans worden de verschillen glad gestreken. De plenaire vergadering zal echter vermoedelijk niet voor negen uur vanavond beginnen, want eerst zullen in allerlei zaaltjes onderhandelingen plaats vinden om de laatste bezwaren tegemoet te komen of weg te onderhandelen. 

Klimaatmores

Bas Eickhout schreef Klimaatmores, daarin geeft hij een blik achter de schermen op de klimaattoppen.

Klimaatmores
Bestel via Libris.nl