Donderdag 13 december: Wachten op nieuwe tekst

Hoe voeren we het Parijs-akkoord precies uit? Op deze klimaattop moet een zogenaamd ‘rulebook’ aangenomen worden. Maar vergis je niet, dit rulebook bepaalt niet het succes van deze top, dat zal het ophogen van nationale klimaatplannen moeten zijn. Al proberen de spindoctors van de EU juist het succes van een rulebook te claimen, zodat die klimaatplannen naar de achtergrond verschuiven. 

Laat je niet misleiden door eurocommissaris Miguel Arias Cañete, die het steeds heeft over een ‘ambitieus’ rulebook . Het rulebook is enorm breed. Daar kan niet zomaar een goed/slecht of ambitieus/on-ambitieus stempel opgeplakt worden. Dat neemt echter niet weg dat COP-nerds al sinds gistermiddag vijf uur vol smart op een nieuwe tekst vol gedetailleerde regels zitten te wachten.

Technisch versus politiek

Dinsdag had er al een opgeschoonde tekst van het rulebook moeten liggen. Dat wil zeggen, een tekst waarin alle 'technische' problemen zijn opgelost, en waar enkel bij de echt grote politieke kwesties verschillende opties tussen haakjes staan. De ministers kunnen op basis van zo’n tekst gemakkelijk politieke onderhandelingen voeren. Bijna een dag na de door de Poolse voorzitter opgelegde deadline, is het echter nog niet gelukt om de tekst te produceren die de laatste fase van de klimaatonderhandelingen moet faciliteren. Politiek en technisch lopen momenteel dwars door elkaar heen.

Als straks de tekst eindelijk uitkomt, waar moeten we dan op letten? We pikken er drie interessante discussies uit.

Herzieningsmechanisme

Allereerst de uitwerking van het zogeheten herzieningsmechanisme. Dat is de vijfjarige herzieningscyclus die telkens tot ophoging van de klimaatplannen (NDC's) moet leiden. Als de laatste dagen één ding duidelijk is geworden, dan is het dat het herzieningsproces in detail uitgewerkt moet worden. De Talanoa Dialoog van het bespreken van de plannen is de eerste stap in deze cyclus, maar blijkt veel te vrijblijvend om tot concrete resultaten te leiden (lees: ambitieuzere NDCs). Talanoa mag dus niet als blauwdruk voor volgende herzieningen gaan dienen. Om dat te voorkomen moet er in het rulebook een goede uitwerking komen van Artikel 14 van het Parijsakkoord. In plaats van enkel vrijblijvende discussies moeten landen echt verantwoording voor hun NDC's af gaan leggen.

Kredieten

Een tweede kwestie: het uitwerken van de regels voor het 'overdragen' van CO2-reducties, met name tussen landen (artikel 6 van het Parijsakkoord). GroenLinks, en ondertussen ook de volledige EU, was altijd zeer kritisch over deze mogelijkheid. Het is een potentieel broeinest voor 'loopholes'. Een voorbeeld is de Australië-kwestie die nu speelt. Australië wil de mogelijkheid houden om zogenaamde CO2-kredieten die zijn 'verdiend' onder het Kyotoprotocol, over te dragen naar het Parijsakkoord. Krijgt Australië wat het wil, dan kan de regering ze na 2020 inzetten als 'offset' voor toekomstige uitsoot. Gevolg: het gaat om zoveel krediet dat Australië dan vrijwel niets meer hoeft te doen om de in Parijs toegezegde broeikasgasreductie van min 26 procent in 2030 te halen.

Rekenregels

Dat voorbeeld brengt ons mooi bij een derde kwestie: het uitwerken van de boekhoudregels (artikel 13 in het Parijsakkoord). Hoe tellen we de uitstoot en vermindering van broeikasgassen?. Dat is met name een heikele kwestie als het gaat om broeikasgassen in relatie tot bosbouw en landgebruik. Door onduidelijke rekenregels in het Kyotoprotocol voor deze broeikasgassen, kon Australië kredieten opbouwen die helemaal geen permanente CO2-reducties vertegenwoordigen. Australië telde ze al als boeren het land iets anders gingen ploegen. Dat is heel andere koek dan harde reducties door bijvoorbeeld kolencentrales te sluiten. Kortom: rekenregels moeten doordacht en waterdicht zijn.

Zodra er een coherente tekst is, zullen bij elk van bovenstaande kwesties allerlei opties tussen haakjes staan. Vervolgens kunnen de onderhandelingen de laatste fase in. Uiteindelijk zal het rulebook echter een gemixte uitkomst worden. En dan komen we weer terug waar we waren begonnen: Het succes van deze top kan maar aan één echte factor worden afgemeten, namelijk concrete ophogingen. Of op z'n allerminst concrete garanties voor het in lijn brengen van de individuele klimaatplannen met de wetenschap voor het Parijsakkoord van start gaat.

Update

Wij houden je graag op de hoogte van het belangrijkste klimaatnieuws.

AANMELDEN

Klimaatmores

Bas Eickhout schreef Klimaatmores, daarin geeft hij een blik achter de schermen op de klimaattoppen.

Klimaatmores
Bestel via Libris.nl