INDC's: Beloftes van landen om klimaatverandering te voorkomen

Klimaatwetenschappers en -onderhandelaars zijn volop in de weer met INDC's, ofwel de beloftes over hun toekomstige CO2-uitstoot die landen doen voorafgaand aan de klimaatonderhandelingen in december in Parijs. Ze zijn dus van groot belang voor het uiteindelijk slagen van onderhandelingen. Om die reden zal de afkorting te komende maanden het klimaatdebat beheersen: Welke landen doen stevige toezeggingen? Welke blijven achter? We bespreken ze in dit artikel.

Intended Nationally Determined Contribution

INDC staat voor Intended Nationally Determined Contribution, vrij vertaald: de voorgenomen bijdrage die nationaal vastgesteld is. In gewone mensentaal komt het neer op de uitgewerkte beloftes die landen doen om hun toekomstige CO2-uitstoot terug te dringen. De term deed zijn intrede bij de klimaattop in Warschau in 2013. Alle deelnemende landen spraken toen af om voor de klimaattop in Parijs hun beloftes op papier te zetten en in te dienen bij de VN-klimaatorganisatie UNFCCC. Doordat de beloftes ingediend moeten zijn voordat de klimaattop in Parijs begint, bieden ze belangrijke input voor de start van de onderhandelingen om tot een wereldwijd akkoord te komen.

Discussie over de eisen van een belofte

Na de klimaattop in Warschau in 2013 ontstond er discussies over wat de beloftes nu precies moeten inhouden. Rijkere landen waren waren van mening dat ze enkel een doelstelling voor de toekomstige reductie van CO2 hoefden te doen. De armere landen vonden echter dat maatregelen voor adaptatie en financiële tegemoetkomingen van de rijkere landen eveneens onderdeel van de INDC's moeten zijn.

Op de volgende klimaattop in 2014 in Lima is uiteindelijk besloten dat de INDC's in ieder geval informatie over emissiereducties moeten bevatten. Daarnaast mogen landen op eigen initiatief andere maatregelen toevoegen. Het is dus duidelijk dat de arme landen aan het kortste eind hebben getrokken.

In Lima zijn richtlijnen opgesteld over de informatie die een INDC zou moeten omvatten. Zo moet er onder andere een referentiejaar in staan, het tijdsbestek waarin de doelstelling(en) behaald worden en van welke sectoren de uitstoot wordt meegerekend. Ondanks deze richtlijnen zullen de INDC's erg van elkaar verschillen. Maar gelukkig heeft hebben de klimaatonderzoekers van het IPCC een grote groep wetenschappers tot haar beschikking die de verschillen in ambitieniveau doorberekenen.

Welke INDCs zijn ingeleverd?

Een flink aantal landen heeft al haar beloftes opgestuurd, ze staan gepubliceerd op de website van de UNFCCC. Op basis van die publicaties hebben de samenwerkende onderzoekers van Climate Action Tracker meteen een score berekend. Ze beoordelen de toezeggingen van landen in de volgende categoriën:

  • Onvoldoende: Als alle landen met zulke beloftes komen dan zal de aarde met drie, vier of zelfs nog meer graden opwarmen.
  • Middelmatig: Niet voldoende om de opwarming van de aarde tot twee graden te beperken. Het dwingt landen die wel deze norm willen halen tot hogere inspanningen.
  • Voldoende: In overeenstemming met de wereldwijd vastgestelde norm om opwarming tot twee graden te beperken. Wetenschappers zijn het er echter over eens dat zo een stijging nog steeds zeer ernstige effecten met zich mee zal brengen.
  • Rolmodel: De belofte gaat verder dan wat internationaal verwacht wordt. Zouden alle landen dit doen dan blijft de opwarming van de aarde onder twee graden .

Zwitserland zal in 2030 de uitstoot van broeikasgassen met 50 procent verminderd hebben ten opzichte van 1990. Het land heeft ook een tussentijdse doelstelling van 35 procent voor 2025. In eerste opzicht ziet het plan er ambitieus uit, maar er zit een addertje onder het gras: Zwitserland wil de reducties grotendeels in het buitenland 'inkopen' via internationale carbon credits en die zijn niet onomstreden. Wel heeft Zwitserland aangegeven haar doelstelling volledig zonder nucleaire energie te behalen.
Beoordeling Climate Action Tracker: middelmatig

De Europese Unie zal in 2030 de uitstoot met 40 procent verminderd hebben ten opzichte van 1990. Dit lijkt een geringere belofte dan Zwitserland heeft gedaan, maar de EU wil de vermindering volledig op eigen bodem realiseren. In een later stadium zal de EU deze 40 procent omrekenen naar aparte doelstelling voor iedere EU-lidstaat. Er is nog onduidelijkheid of CO2-reducties door veranderingen in de landsector (LULUCF) ook meegeteld worden. Dit zou de ambitie en betrouwbaarheid van de INDC fiks verminderen. Neem bijvoorbeeld bomen, die kunnen even gemakkelijk geplant als omgezaagd worden, waardoor er geen garantie is dat de reductie definitief is.
Beoordeling Climate Action Tracker: middelmatig

In Noorwegen zal in 2030 de uitstoot met 40 procent verminderd moeten zijn ten opzichte van 1990. Het is nog onduidelijk of de landsector onderdeel van deze doelstelling is. Noorwegen heeft wel aangegeven dat de industriële CO2-uitstoot in ieder geval met 40 procent naar beneden zal worden gebracht. Noorwegen verwacht haar INDC te behalen in samenwerking met de EU. Dit kan door bijvoorbeeld Europese 'offsets' te kopen van EU-lidstaten die hun nationale doelstelling overschieten, of door onderdeel te worden van het Europese emissiehandelssysteem (ETS).
Beoordeling Climate Action Tracker: middelmatig

In 2030 zal Mexico 25 procent minder broeikasgassen uitstoten in vergelijking tot het business-as-usualscenario. Mexico maakt dus gebruik van een ander referentiepunt dan de INDC's die eerder ingeleverd zijn. Het reductiepercentage kan nog stijgen tot 40 procent, maar dat hangt af van de uitkomst van de onderhandelingen.
Beoordeling Climate Action Tracker: middelmatig

De Verenigde Staten sloot eind vorig jaar onverwachts een deal met China. De INDC is volledig in lijn met deze afspraak en bevat dus geen verrassingen. De VS wil de binnenlandse uitstoot met 26 tot 28 procent verminderen in 2025 ten opzichte van 2005. Om deze doelstelling te behalen zal er nieuw beleid moeten komen. Het is onzeker of dit zal lukken na de presidentiële verkiezingen in 2016, wat de betrouwbaarheid van de doelstelling ondermijnt. De VS wil geen gebruik maken van internationale 'carbon credits', maar de landbouwsector valt er wel onder.
Beoordeling Climate Action Tracker: middelmatig

Niemand die een tijdige bijdrage van Rusland verwachte. En al helemaal niemand die een redelijk ambitieus klinkende toezegging van 25 tot 30 procent reductie in 2030 ten opzichte van 1990 verwachte. De verbazing maakte echter snel plaats voor teleurstelling. Rusland gaat er vanuit dat bestaande bossen magische hoeveelheden CO2 opnemen. Volgens analisten ligt de werkelijke doelstelling tussen de 6 en 11 procent onder het niveau van 1990. Daar komt nog eens bij dat de bijdrage enkel geldt als er een bindend klimaatverdrag komt, een trucje van Poetin om er op een later moment onderuit te komen en de onderhandelingen te verstoren.
Beoordeling Climate Action Tracker: onvoldoende

De huidige conservatieve regering van Canada bevestigt opnieuw haar status als klimaat-achterloper. Vier jaar geleden stapte Canada, vlak voordat het verdrag bindend werd, uit het klimaatakkoord. Hierdoor kan Canada nu volledig inzetten op de extractie van teerzand zonder boetes te riskeren. Canada gaat haar oorspronkelijke 2020-doelstelling dan ook ruim overschrijden. De onlangs ingeleverde INDC stelt dat Canada haar CO2-uitstoot in 2030 met dertig procent gaat verminderen ten opzichte van 2005. Ter vergelijking: Europa vermindert veertig procent in 2030 ten opzichte van 1990. Rekenen we de Canadese bijdrage om met het Europese basisjaar (1990) als uitgangspunt, dan komt de nieuwe doelstelling overeen met een toegestane afname in CO2-uitstoot van slechts twee procent. Dat is onacceptabel voor één van de meest welvarende landen ter wereld.
Beoordeling Climate Action Tracker: onvoldoende

Een eervolle vermelding voor Gabon. Niet alleen is Gabon het eerste Afrikaanse land dat met een toezegging gekomen is, het is ook nog eens de meeste ambitieuze doelstelling die tot nu toe ingediend is en het is het enige land dat een adaptatiestrategie heeft toegevoegd. Gabon zegt een vermindering van ten minste 50 procent in 2025 toe in vergelijking tot het business-as-usualscenario. Omgerekend zal Gabon over tien jaar dezelfde hoeveelheid CO2 uitstoten als in 2000.

Ook Liechtenstein (40 procent beneden het 1990-niveau in 2030) en Andorra (37 procent onder business-as-usualscenario in 2030) hebben hun INDC's ingeleverd.