Onderzoek: CO2-luchtbel groot risico voor stabiliteit financieel stelsel

Financiële instellingen lopen enorme risico's omdat ze onvoldoende doorhebben welke impact de strijd tegen klimaatverandering heeft op hun investeringen in fossiele industrieën. Dat blijkt uit onderzoek uitgevoerd in opdracht van de Europese Groenen. Om de opwarming van de aarde onder de twee graden te houden, mogen we nog maar beperkt CO2 uitstoten. Het probleem is echter dat veel energiebedrijven (en de financiële instellingen die daarin investeren) hun gas-, olie- en kolenvoorraden als bezittingen op de balans laten staan, terwijl die op termijn in de grond moeten blijven zitten. Het gevolg is dat er een CO2-luchtbel of carbon bubble ontstaat in ons financiële systeem, met grote financiële gevolgen als deze luchtbel knapt.

“Uit onze studie blijkt dat de CO2-luchtbel duizend miljard euro groot is”, reageert GroenLinks-Europarlementariër Bas Eickhout. “De grootste klappen gaan vallen bij de pensioenfondsen die via aandelen mede-eigenaar zijn van fossiele bedrijven. Zo verliezen vier Nederlandse pensioenfondsen, die samen bijna zestig procent van ons pensioengeld beleggen, maar liefst 17 miljard euro.”

Gevolgen voor banken en pensioenfondsen

Het onderzoek werd uitgevoerd door het Sustainable Finance Lab, dat verbonden is aan de Universiteit Utrecht. Deze studie geeft voor het eerst inzicht de risico's van de CO2-luchtbel voor individuele banken en pensioenfondsen. Volgens de onderzoekers loopt Frankrijk het grootste risico omdat de banken Société Général en BNP Paribas nog massaal investeren in fossiele brandstoffen. Maar ook het Verenigd Koninkrijk en Nederland lopen gevaar als de CO2-luchtbel barst.

“We hebben met Griekenland gezien hoe een relatief klein land de rest van de Europese Unie meetrekt”, stelt Eickhout. “Stel je voor wat er gebeurt als Frankrijk in de financiële problemen komt. Iedereen snapt dat er iets moet gebeuren om dat te voorkomen.”

Het besef van de risico's van de CO2-luchtbel begint langzaam door te dringen in Europa. Na enkele kleine pensioenfondsen kondigde onlangs ook een van de grootste beleggers ter wereld, het Noorse staatsfonds, aan zich uit kolenbedrijven terug te trekken. Dat zal de aandelenkoersen verder onder druk zetten. Wie uiteindelijk blijft zitten met de overgewaardeerde aandelen, zal het grootste verlies moeten incasseren. Als onze pensioenfondsen op de huidige voet doorgaan met investeren in fossiele bedrijven, dan is de kans groot dat de CO2-luchtbel ook de Nederlandse pensioenspaarders treft.

Klimaatbeleid

Het risico van het barsten van de CO2-luchtbel kan verminderd worden door op Europees niveau concrete doelen af te spreken voor duurzame energie en energiebesparing voor 2030. Maar dan moeten de Europese Commissie en de lidstaten niet langer treuzelen met hun klimaatbeleid. Investeerders moeten de zekerheid hebben dat Europa werkt maakt van de overgang naar een duurzame economie, zodat zij hun investeringen tijdig kunnen bijstellen. De Europese bankenautoriteit moet CO2-stresstests gaan uitvoeren om de kwetsbaarheid van Europese banken in kaart te brengen.

Download de PDF van het onderzoek: The Price of Doing Too Little Too Late – The impact of the carbon bubble on the EU financial system

Update

Wij houden je graag op de hoogte van het belangrijkste klimaatnieuws.

AANMELDEN

Klimaatmores

Bas Eickhout schreef Klimaatmores, daarin geeft hij een blik achter de schermen op de klimaattoppen.

Klimaatmores
Bestel via Libris.nl