Vrijdag 14 december: Laatste onderhandelingen in volle gang

Het einde van de klimaattop begint in zicht te komen. De laatste onderhandelingen zijn in volle gang. Dat gebeurt op basis van een nieuwe tekst van het rulebook. Op veel onderdelen lijkt men grotendeels overeenstemming gevonden te hebben. Er staan echter nog een aantal heikele kwesties open.

Haakjes wegwerken

Een aardige voortgangsindicator is het aantal haakjes dat in de tekst staat: van 630 op woensdag naar 180 vandaag. Opties waar men het oneens is, staan namelijk tussen haakjes. Wat niet wil zeggen dat iedereen het eens is over hetgeen dat niet meer tussen haakjes staat - maar het Poolse voorzitterschap, die de tekst heeft voorbereid, schat in dat zulke kwesties geen rode lijnen van landen zullen zijn.

Met name op de regels rondom het rapporteren van uitstoot en klimaatfinanciering, en de manier waarop klimaatplannen opgesteld moeten worden, is veel vooruitgang geboekt. Er zitten goede en minder goede elementen tussen, maar dat is te verwachten in een compromis tussen bijna tweehonderd landen. Over het algemeen zien deze onderdelen er redelijk uit. Het is duidelijk een enorme verbetering ten opzichte van de regels onder het Kyotoprotocol. Een positief voorbeeld: we zullen veel beter zicht krijgen op de exacte broeikasgasemissies van landen.

Markten

Het grootste openstaande gevecht lijkt de verdere uitwerking van artikel 6 van het Parijsakkoord te zijn. Dit artikel gaat over 'markten', ofwel handel in CO2-reductie. GroenLinks, en in toenemende mate de volledige EU, zijn altijd zeer kritisch geweest over deze optie. Het opent de deur voor valsspelen, bijvoorbeeld door 'dubbeltelling'. Het land waar de reductie plaats vindt, telt de reductie, en het land dat de reductie koopt telt het eveneens. Strikte regels kunnen dat voorkomen.

Met name Brazilië ziet dat echter helemaal niet zitten. Zij zien veel mogelijkheden om CO2-kredieten te verkopen en houden de regels graag zwak. Voor de integriteit van het Parijsakkoord is het belangrijk dat de Baziliaanse regering z'n zin niet krijgt. Gelukkig lijken ze vrijwel alleen te staan, maar aangezien het Rulebook met consensus aangenomen moet worden, kan Brazilië niet zomaar buitenspel gezet worden.

Herzieningsmechanisme

Een gedeelte dat absoluut aangescherpt moet worden, is de uitwerking van het herzieningsmechanisme uit het Parijsakkoord (artikel 14). Dit mechanisme is een van de belangrijkste onderdelen in het klimaatakkoord. Het moet ervoor zorgen dat de nationale klimaatplannen elke vijf jaar worden opgehoogd: vandaar dat het ook wel het 'ratching-up' mechanise wordt genoemd. De huidige klimaatplannen leiden tot mininaal 3 graden opwarming. Er moet dus een goed internationaal systeem zijn dat landen dwingt hun plannen steeds verder aan te scherpen.

Het rulebook legt vast hoe dit mechanisme gaat werken. Volgens de huidige tekst komt er telkens een fase van data-verzameling en technische analyse. Die analyse mag echter enkel globaal zijn. Het mag niet ingaan op specifieke landen, laat staan concrete aanbevelingen voor landen bevatten. Elke vijf jaar komt er een speciale bijeenkomst waar ministers, met de analyse in hun achterhoofd, hun klimaatplannen presenteren, en eventuele aanscherpingen aankondigen. Veel te vaag en vrijblijvend. De Europese Commissie voert - op aandringen van de Groenen - druk uit om dat onderdeel fiks aan te scherpen.

COP-besluit

Naast het rulebook, moet er ook nog een COP-besluit komen. Hierin worden onder andere conclusies getrokken over de huidige klimaattop, en vastgelegd wat er de komende tijd moet gebeuren. Het COP-besluit is in de tekst opgenomen - het zijn de eerste pagina's van het document. In het besluit zou de analyse van het Talanoa Dialoog veel scherper moeten, het heeft immers niet gedaan wat het moest doen: leiden tot concrete ophogingen van de nationale klimaatplannen. 

Nog belangrijker is echter dat er stevige tekst komt waarin landen toezeggen de speciaal ingelaste VN-top te gebruiken om hun klimaatplannen alsnog op te hogen. Ook hier lijkt de Europese Commissie - wederom mede onder druk van de Groenen - aan te werken.

Er is dus nog heel wat ruimte voor verbetering, met name als het gaat om het aanscherpen van de ambitie. Ondertussen is het wachten op de volgende tekst. Dan zal blijken of de druk heeft geholpen. We houden je op de hoogte.

Update

Wij houden je graag op de hoogte van het belangrijkste klimaatnieuws.

AANMELDEN

Klimaatmores

Bas Eickhout schreef Klimaatmores, daarin geeft hij een blik achter de schermen op de klimaattoppen.

Klimaatmores
Bestel via Libris.nl